Nummer 3, jaargang 2, 2e kwartaal 2003.
Welkom Colofon
Welkom bij deze derde uitgave van Zetetic News.

Zetetic News is de nieuwsbrief van Zetetic ‘prestatieverbetering door kennismanagement’ en verschijnt 1 keer per kwartaal. Het doel van deze nieuwsbrief is u te informeren over de ontwikkeling van de Zetetic visie op prestatieverbetering door kennismanagement, onze dienstenportfolio en onze activiteiten.

In de huidige nieuwsbrief staan we stil bij organiseren van een kennisinfrastructuur en geven wij onze visie op kennismanagement en innovatie als overlevingstrategie in de huidige economie.

Het aan- of afmelden voor deze nieuwsbrief kunt u doen via onze website http://www.zetetic.nl.

Deze editie van Zetetic News is gerealiseerd door: Arthur de Vries.

Indien u opmerkingen, commentaar of mededelingen heeft dan kunt u deze sturen aan: nieuwsbrief@zetetic.nl.

U kunt zich aan- of afmelden voor deze nieuwsbrief via onze website: http://www.zetetic.nl.

Zetetic
Acaciazoom 81 
Postbus 382 
2700 AJ  Zoetermeer.

De Zetetic visie
In de vorige nieuwsbrief is het 'organiseerproces' van kennismanagement aan de orde geweest. Het 'organiseerproces' staat voor een gecombineerde ontwerp en ontwikkel aanpak. Dit betekent dat kennismanagement in de organisatie zich voortdurend ontwikkeld c.q. aanpast binnen een aantal, door de organisatie, vastgestelde algemeen geldende principes of kaders. Deze principes zijn een directe afgeleide uit de bedrijfsdoelstellingen, de bedrijfsstrategie en bedrijfsfilosofie.

Doel van het organiseerproces is te komen tot een werkende kennisinfrastructuur. In deze nieuwsbrief wordt nader in gegaan op het organiseren van kennisinfrastructuren.

Het organiseren van kennisinfrastructuren
In de vorige nieuwsbrief hebben we het organiseerproces van kennismanagement geïntroduceerd. In deze nieuwsbrief gaan we nader in op dit organiseerproces in relatie tot kennisinfrastructuren. Ikujiro Nonaka heeft ooit gezegd "knowledge cannot be managed, only the space in which it is created". Dit is waar het in essentie bij kennismanagement om gaat. Niet de kennis zelf, maar de context c.q. omgeving van kennis moet worden gemanaged. Dit is analoog aan watermanagement. Niet het water, maar de omgeving van het water wordt gemanaged, om zodoende het water op de juiste manier beschikbaar te maken en in te kunnen zetten.

Het managen van kennis is dus het organiseren van een omgeving die het ontwikkelen, borgen, delen, toepassen en evalueren van kennis ondersteunt. In dit kader wordt ook wel gesproken van kennisecologie ofwel een leefomgeving voor kennis. In een organisatie bestaat deze omgeving uit de samenhang tussen organisatiestructuur en -cultuur, de mensen in de organisatie, de ondersteunende infrastructuur en de externe omgeving (relaties met afnemers, leveranciers, partners, kennisinstellingen). Het is dus (veel) meer dan het intranet of document management systeem van de organisatie. Organisaties die dit niet beseffen worden dan ook vaak geconfronteerd met tegenvallende resultaten bij het in gebruik nemen van een dergelijke nieuwe 'kennismanagement tool'.

Het is dus van belang om de verschillende aspecten van de kennisinfrastructuur zorgvuldig op elkaar af te stemmen, gericht op het behalen van de gestelde kennismanagement doelen. Een voorbeeld dat dit belang onderstreept is een consultancy-organisatie waarin besloten wordt een verwijssysteem (who-knows-what guide) op het intranet te zetten, zodat het delen van kennis wordt bevordert. Werknemers uit de gehele organisatie (geografisch verspreid over meerdere vestigingen) zijn hierdoor in staat om collega's te vinden met specifieke kennis op een bepaald gebied. In de eerste weken na de introductie van het systeem wordt enthousiast gebruik gemaakt van het systeem. Na enkele weken blijkt het gebruik te stagneren en al snel wordt de applicatie alleen nog gebruikt als een veredelde telefoongids of bij de introductie voor nieuwe medewerkers. De beoogde toename in kennisdelen is echter niet op gang gekomen.

Na analyse blijkt dat het afrekensysteem binnen de organisatie het delen van kennis belemmert. Op het moment dat een collega wordt geraadpleegd voor de specifieke kennis die hij heeft moet er een proces voor kennisoverdracht op gang komen. In veel gevallen betekent dit een investering in tijd. In het afrekensysteem is echter geen voorziening getroffen om uren te schrijven op het delen van kennis. Uren moeten altijd ten behoeve van een project worden gemaakt. De vraag die regelmatig naar boven kwam was: op welk project en tegen welk tarief kan ik die uren boeken? In een aantal gevallen werd hier door de medewerkers creatief mee omgegaan. In het merendeel van de gevallen werd het echter als lastig en omslachtig ervaren.

In dit eenvoudige voorbeeld wordt aangetoond dat het goed afstemmen van de verschillende aspecten van essentieel belang is voor een werkende kennisinfrastructuur. Dit afstemmen kan deels vooraf gebeuren doordat reeds inzicht bestaat in de onderlinge afhankelijkheden of doordat deze gedurende het organiseerproces in kaart zijn gebracht. Daarnaast zal gedurende het organiseerproces voortdurend evaluatie en bijsturing van de uitgevoerde acties en de beoogde resultaten moeten plaatsvinden.

Door reeds vanaf de start van het organiseerproces van kennismanagement te kijken vanuit het perspectief van de business, de organisatie, de kennis en de technologische infrastructuur kan een begin worden gemaakt met het organiseren van een werkende kennisinfrastructuur.

Wilt u meer weten over hoe wij u kunnen helpen met het organiseren van uw kennisinfrastructuur? Neem dan contact met ons op: info@zetetic.nl

Kennismanagement en innovatie als 'overlevingsstrategie'
In de huidige economie zijn veel organisaties bezig met overleven. In 9 van de 10 gevallen komt dit neer op het doorvoeren van kostenbesparingen en inkrimpen. Dit leidt tot het noodgedwongen ontslaan van werknemers die tijdelijk op de bank zitten en het uitstellen van investeringen in opleidingen, onderzoek, ontwikkeling en nieuwe technologie. Een strategie die op de korte termijn effect heeft, maar op de lange termijn fataal kan zijn. Een dergelijke overlevingsstrategie zorgt er immers voor dat de ontwikkeling van de onderneming ernstig wordt vertraagd, waardoor bij het aanbreken van betere tijden een inhaalslag gemaakt moet worden om weer op het oude niveau te kunnen concurreren in de markt. Als dat nog lukt.

Om op lange termijn continuïteit en groei te kunnen bereiken is het juist van belang om nieuwe waarde te creëren. Het creëren van nieuwe waarde houdt in het op een structurele wijze ontwikkelen en exploiteren van nieuwe concepten, nieuwe oplossingen, nieuwe producten en nieuwe diensten. Om dit te kunnen moet een organisatie in staat zijn om nieuwe kennis te ontwikkelen en nieuwe toepassingen te bedenken voor bestaande kennis. Innovatie en vernieuwing vormen daarom de kernstrategie die bedrijven moeten volgen om op de lange termijn succesvol te kunnen zijn in de huidige kenniseconomie.

De huidige economische situatie zal derhalve zorgen voor een shake-out of een ernstige achterstand van bedrijven die in betere tijden vergeten zijn om te investeren in processen voor het structureel ontwikkelen en exploiteren van nieuwe kennis. Bedrijven die deze stap wel hebben gezet en bedrijven die in staat zijn om deze stap alsnog te zetten, kunnen profiteren van de creatieve impuls die historisch gezien van neergaande economie uitgaat. Deze organisaties zijn immers beter in staat om in te spelen op de nieuwe marktkansen en creatieve ideeën om te zetten in nieuwe producten, diensten of business concepten die aansluiten bij de behoefte in de markt.

Om de waarde van kennismanagement ten volle te benutten moet een kennismanagement strategie dus niet gericht zijn op alleen het borgen en beschikbaar maken van bestaande kennis in de organisatie, maar juist op het structureel kunnen ontwikkelen van nieuwe kennis en het kunnen omzetten van deze nieuwe kennis in exploiteerbare producten, diensten of business concepten. Kennismanagement is dan innovatiemanagement geworden.

Bedrijven die een dergelijke strategie succesvol hebben geïmplementeerd zullen ook in de huidige economische situatie in staat zijn om structurele groei en continuïteit te bewerkstelligen en hebben geen overlevingsstrategie nodig. Organisaties die hier niet in zijn geslaagd of deze stap niet hebben genomen, zien zich nu genoodzaakt om rigoureuze kostenbesparingen door te voeren waardoor een belangrijk deel van hun (kennis)kapitaal verloren gaat. 

Meer over kennismanagement en de rol van innovatie in onze volgende nieuwsbrief.

Indien u nu al meer weten over hoe wij u kunnen helpen met het realiseren van kennismanagement en innovatie in uw organisatie? Neem dan contact met ons op: info@zetetic.nl.

Europees raamwerk voor kennismanagement
Hoewel de 'silver bullet' voor kennismanagement niet bestaat, is er binnen Europa behoefte aan een gemeenschappelijk raamwerk voor kennismanagement. Dit raamwerk heeft met name tot doel om communicatie en begripsvorming over kennismanagement te standaardiseren en te vereenvoudigen. Het Europees KM forum heeft de ambitieuze taak op zich genomen om dit raamwerk te gaan ontwikkelen. Indien u deze ontwikkelingen wilt volgen of hieraan een bijdrage wilt leveren kunt u dit doen op http://www.knowledgeboard.com.

 

Copyright 2002 - 2003 Zetetic alle rechten voorbehouden.